पर्यटकीयस्थलमा

झापा, २२ पुस ÷ पर्यटन वर्ष सफल पार्न पर्यटन वर्ष–२०११ जिल्ला समन्वय समिति झापाले लक्षित पर्यटकीय क्षेत्रमा प्रचारात्मक कार्यक्रम गर्ने भएको छ ।
विशेषगरी, बाहुनडाँगीको कृष्णथुम्की, किच्चकबध, जामुनखाडी, केचना कवल लगायतका पर्यटकीय क्षेत्रमा कार्यक्रमको आयोजना गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी तथा समिति अध्यक्ष शशीशेखर श्रेष्ठले जानकारी दिए । ‘हामीले पहिलो कार्यक्रम सलकपुरमा गर्ने तयारी गरिरहेका छौं’, प्रजिअ श्रेष्ठले भने – ‘पर्यटकीय क्षेत्रमा एक–एक वटा कार्यक्रम गरियो भने पनि त्यो क्षेत्रमा पर्यटक आगमनको सम्भावना बढ्छ ।’ उनले प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रमलाई पनि सँगै लैजाने बताए ।
पर्यटनका लागि राम्रो सम्भावना भएको कृष्णथुम्की र सलकपुर क्षेत्रलाई प्रवद्र्धन गर्न सके त्यस क्षेत्रमा होमस्टे सेवा विस्तार गर्न सकिने प्रजिअ श्रेष्ठको भनाई छ ।
यसअघि नै पर्यटकीय क्षेत्रमा कार्यक्रम सुरु गर्ने तयारी गरिए पनि राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुको व्यस्तताका कारण सफल हुन नसकेको उनले बताए ।
सरकारले पर्यटन वर्ष सफल पार्न जिल्लाका ती क्षेत्रको प्रचारप्रसारका लागि १ लाख रुपैयाँ प्रदान गर्ने निर्णय यसअघि नै गरिसकेको छ ।

विद्यालय निरीक्ष्ँण

महेशपुर, २२ पुस ÷ मेची प्राथमिक विद्यालय महेशपुरमा जिल्ला शिक्षा कार्यालय झापाको संयुक्त अनुगमन टोलीले बिहीबार निरीक्षण गरेको छ ।
मेची नदी पारी रहेको उक्त विद्यालयको निरीक्षण गर्न जिल्ला शिक्षा अधिकारी लक्ष्मीप्रसाद भट्टराई नेतृत्वको टोलीले विद्यालयको शैक्षिक, भौतिक र व्यवस्थापनको अनुगमन गरेको थियो ।
राजवंशी, गणेश, सतार, मुसलमान, कुर्मी आदि जातिको एक सयभन्दा बढी विद्यार्थी अध्ययनरत् विद्यालयमा पठनपाठनका लागि भाषिक समस्या रहेको शिक्षक कैलास राईले बताए ।
केही समयदेखि जिल्लाका विभिन्न विद्यालयहरुमा निरन्तर संयुक्त अनुगमनको कार्यारम्भ गरेको छ । अनुगमन टोलीले विद्यालयलाई १० देखि ४ बजेसम्म लगाउनै पर्ने निर्देशन गरेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक चमकलाल राजवंशीले बताए ।
टोलीमा जिशिअ भट्टराईका साथै शिक्षा कार्यालयका उपसचिवद्वय उद्धव विष्ट र खुलानाथ रेग्मी, विद्यालय निरीक्षकहरु सूर्य सुवेदी, सुरेन्द्र दाहाल र नीलमणि खनाल, स्रोत व्यक्ति परमानन्द मिश्र, प्रअ. श्रीतीरानीदेव र शिक्षक गोपाल गिरी संलग्न थिए ।

हजारौं हेक्टरको हिउ“दे

दूधे, २१ पुस ÷ क्षतिग्रस्त कनकाई नहर समयमै मर्मत नहुँदा जिल्लाको हजारौं हेक्टर खेतीयोग्य जमिन सिञ्चाई सुविधाबाट वञ्चित भएको छ । हिउँदे बालीमा सिञ्चाई चाहिएकै बेला नहर नचलेपछि सयौं किसानको लगानी खेर जाने अवस्था सिर्जना भएको छ ।
२०३२ सालमा कोरियाली सहयोगमा निर्मित पूर्वकै ठूलो नहरका दर्जनौं स्थान भत्केर जीर्ण भएको वर्षौ वितिसकेको छ । अहिलेसम्म टालटुलको भरमा चलेको नहर मर्मतमा ढिलाई भएकै कारण मध्य दक्षिण झापाका किसान सिञ्चाई सुविधाबाट वञ्चित बनेका हुन् । जिल्लाकै सबैभन्दा उर्वर क्षेत्रको सिञ्चाइ स्रोत क्षतविक्षत बनेपछि स्थानीय किसानको विजोग भएको छ ।
एक वर्ष अघि नहर मर्मतकै लागि कनकाई सिञ्चाई आयोजना र विश्व बैंकबीच ११ करोड रुपैयाँको सम्झौता भएको थियो । तर, प्रक्रिया पुर्याउने नाममा सम्झौताको वर्ष दिनसम्म मर्मत नथालिंदा किसानले सिञ्चाई सुविधा नपाएका हुन् । अघिल्लो वर्ष मंसिरमा भएको सम्झौतामा आगामी तीन वर्षभित्र मर्मत पूरा गर्ने तर तत्काल काम थालेर किसानलाई राहत दिन प्रयास गर्ने उल्लेख थियो । तर, त्यसको ठ्याक्कै वर्षदिन बितेपछि पुस १ देखि मात्रै मर्मत थालिएको छ । पानी धेरै चाहिएकै बेला पानी बन्द गरेर नहर मर्मत शुरु भएकाले किसानका खेत सिञ्चाइविहीन बन्न पुगेको हो ।
‘हिउँदे बालीलाई सिञ्चाईको आवश्यकता धेरै हुन्छ’ सतासीधाम ६ का किसान दिपक तामाङ भन्छन् ‘ तर, नहरमा पानी छैन, मर्मतमा ढिलो हुँदा यसपाली बाली उठाउन पाइएला जस्तो छैन ।’ गहुँ, मकै, तोरी, फापर लगायतका हिउँदे बाली सिञ्चाइ अभावले फस्टाउन नसकेको उनले बताए । सतासीधाम बाहेकका शिवगञ्ज, पाँचगाछी, तोपगाछी, धरमपुर, बैगुनधुरा, कोरोबारी र महाभारा क्षेत्रका आठ हजार हेक्टर जमिन कनकाई नहरकै भरमा सिञ्चित हुने गरेका थिए । हिउँदे बाली उत्पादनका लागि जिल्लाकै अग्रणी मानिने यी आठ गाविसका अधिकांश ठाउँमा पानी नपुगेपछि यसपटक उत्पादन घट्ने निश्चित भएको किसान बताउँछन् ।
नहरका उपभोक्ता किसानका अनुसार १ सय ३४ किलोमिटर लामो नहरको ४० भन्दा बढी ठाउँ भत्केका छन् । नहरको पक्की सतह र दिवाल भत्केर पानी गाउँ पस्न थालेपछि मुहानै बन्द गरिएको छ । दोमुखास्थित मुहान नजिकका खेतसम्म पानी छोडिए पनि टाढाका लागि छोड्न समस्या भएको आयोजनाका अध्यक्ष टंक ढुंगेल बताउँछन् ।
नहरको लक्षितमध्ये आधाभन्दा बढी ठाउँमा सिञ्चाई भएको दाबी गर्ने उनले ठेक्का प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने भएकाले मर्मत ढिलो शुरु भएको बताए । कनकाई इन्टरनेशनल विल्डर्स, थोदुङ कन्सट्रक्सन लगायतका तीन कम्पनीले ठेक्का लिएको नहर मर्मतको काम अहिले चार ठाउँमा मात्रै थालिएको छ । जब कि भत्केको ठाउँको संख्या भने त्यसको दश गुणा बढी छ । ‘यही पाराले मर्मत हुने हो भने अरु दुई चार वर्ष पानीको आश नगरे हुने रहेछ’, पाँचगाछीका किसान हर्कलाल माझी भन्छन् । उनका अनुसार मुहान नजिकका ठाउँ बाहेक अन्यत्र सिञ्चाई सुविधा ठप्प छ । माइधारस्थित पूर्व–पश्चिम राजमार्ग दक्षिणको नहरको अधिकाँश ठाउँ भत्केर काम नलाग्ने भएको उनले बताए ।
ठूलो क्षति भएको ठाउँमा मर्मत नथालेको उपभोक्ताको गुनासो छ । तर, सिञ्चाई डिभिजन कार्यालय भने अर्कौ वर्ष नयाँ टेण्डर खोलेर ती ठाउँ मर्मत गरिने बताउँछ । ‘तीन वर्ष भित्र पूरा गर्ने हो’, सिञ्चाइ डिभिजन प्रमुख मित्र बराल भन्छन् – ‘वर्षेनी टेण्डर खोल्दै बनाउँदै जाने हो ।’

विर्तामोडमा

विर्तामोड, २२ पुस ÷ झापा उद्योग वाणिज्य संघ विर्तामोडको अध्यक्ष पदमा बलराम कार्की र राजकुमार कार्कीले प्रतिस्पर्धा गर्ने भएका छन् ।
अध्यक्षका अर्का प्रतिस्पर्धी गणेश शाक्यले उम्मेद्वारी फिर्ता लिएपछि दुई कार्कीबीच प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित भएको हो । अध्यक्षका प्रत्यासीले आ–आफ्नै प्यानल समेत खडा गरेका छन् । बलराम कार्कीले आफ्नो प्यानलमा उपाध्यक्ष पदका लागि देवीभक्त श्रेष्ठ र पर्शुराम भण्डारी, सचिव पदका लागि भीष्म खरेल र उपसचिव पदका लागि देवेन्द्रकुमार सिंह र प्रकाश शिवाकोटीलाई अघि सारेका छन् । एनेकपा माओवादी, नेकपा एमाले, मधेशी जनाअधिकार फोरम र कांग्रेसका केही सम्मिलित यो प्यानलका सदस्यका प्रत्यासीमा उमेश डालमिया, कृष्ण उदास, गोपी गिरी, महेन्द्र अग्रवाल, अनिल विहानी र प्रदिप अग्रवाल छन् ।
कांग्रेस निकटको प्यानल बनाएका राजकुमार कार्कीले भने उपाध्यक्ष पदमा मोहन मित्तल र विनोद बस्नेत, सचिव पदमा किरण श्रेष्ठ, उपसचिव पदमा राजु पारिक शर्मा र खगेन्द्र सापकोटालाई उभ्याएका छन् ।
प्यानलको सदस्य पदमा प्रत्यासीहरु राजेश मित्तल, रमेश कार्की, राजु न्यौपाने, हरिशचन्द्र बाँस्तोला, वेदप्रकाश मित्तल र कमल खरेल छन् ।
संघको १२ सदस्यीय कार्यसमितिमा बुधबार ४१ जनाले उम्मेद्वारी दर्ता गराएका थिए । अन्तिम समयमा दुई वटा प्यानल बनेपछि ३ जना पदाधिकारीका प्रत्यासीसहित १७ जनाले उम्मेद्वारी फिर्ता लिएका छन् ।

पूर्व लडाकु हतियारसहित पक्राउ

झापा, २२ पुस ÷ प्रहरीको ‘मोस्ट वान्टेड’ सूचीमा सूचीकृत जनमुक्ति सेनाका एक पूर्व लडाकुसहित दुई जनालाई झापाका विभिन्न स्थानबाट हतियारसहित पक्राउ गरिएको छ ।
जनमुक्ति सेनाको दानाबारी शिविरबाट हातहतियारसहित २ वर्षअघि फरार पाँचगाछी–९ का सन्तोष सतार भनिने सुरज टुडुलाई क्षेत्रीय प्रहरी कार्यालय विराटनगरको सिभिल प्रहरी टोलीले शिवगञ्ज बजारबाट पक्राउ गरेको हो ।
यस्तै इलाम दानाबारी घर भई लखनपुर–१ मा बस्ने सोही गिरोहका दिपीन कोइरालालाई पनि प्रहरीले बिहीबार विहान लखनपुर–१ को पाडाजुँगीबाट गिरफ्तार गरेको छ । टुडु बस्दै आएको पाँचगाछी–९ सुकुम्बासी वस्तीस्थित घरमा प्रहरीले छापा मार्दा २ थान अत्याधुनिक पेस्तोल र सो हतियारमा लोड भएको सात राउण्ड गोली पनि प्रहरीले बरामद गरेको छ । टुडुलाई स्थानीय व्यापारीसँग मोटो रकम चन्दा माग गरी आतंक मच्चाएको आरोप समेत लागेको छ । प्रहरीको व्यापक खोजीमा रहेका टुडुको साथबाट जनमुक्ति सेना नेपाल भू्.पू. सैनिक एकता संघ नामको लेटर प्याड पनि बरामद गरेको छ ।
टुडुले लेटरप्याडमा चन्द्रडाँगी विउ विजन केन्द्रका प्रमुख देवचन्द्र साहसँग चारदिन भित्रमा ४ लाख रुपैयाँ नदिए जे पनि हुनसक्ने सहितको धम्की पत्र थमाएको प्रहरी स्रोतले बताएको छ । साह केही दिनयता धम्कीका कारण केन्द्रबाट विस्थापित भएको स्थानीयबासीले बताएका छन् । यसैबीच पक्राउ परेका दुवैलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा राखिएको छ ।

धिमाल महोत्सवको तयारी पूरा

चारआली, २२ पुस ÷ धिमाल जातिको ऐतिहासिक धिमाल सांस्कृतिक महोत्सव २०६७ को तयारी पूरा भएको आयोजकले जनाएको छ ।
मूल आयोजक समितिले महोत्सवको व्यवस्थापन, प्रचारलगायत सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जनाएको छ । लोप हुने अवस्थामा पुगेको आफ्नो जातीय
संस्कृतिलाई संरक्षण तथा सम्बद्र्धन गर्ने उद्देश्यले धिमाल युवा समाज क्षेत्र नम्बर १ ले शुक्रबार र शनिबार महोत्सव आयोजना गर्दैछ ।
झापा, मोरङ र सुनसरीका धिमाल जातिको महोत्सवमा उपस्थिति रहने अध्यक्ष नरेन्द्र धिमालले बताए ।
कार्यक्रममा जातीय भेषभूषा, खानपिन तथा सांस्कृतिक पहिचान झल्कने पहिरन, नृत्य तथा अन्य जातिका सांस्कृतिक कार्यक्रमसमेत प्रदर्शन गरिने आयोजक समितिका व्यवस्थापक मानबहादुर धिमालले जनाए ।

‘संकट फुकाउन’

काठमाडौं, २२ पुस ÷ भारत भ्रमणमा रहेका एकीकृत माओवादीका उपाध्यक्ष बाबुराम भट्टराईले सबै दललाई स्वीकार्य हुने साझा उम्मेद्वारलाई प्रधानमन्त्री बनाउनुपर्ने प्रस्ताव राखेका छन् । उनले नेपालको राजनीतिक संकटको गाँठो फुकाउने चार बुँदे उपाय सुझाउँदै यो प्रस्ताव अघि सारेका हुन् ।
विवेकानन्द इण्टरनेशनल फाउण्डेशनद्वारा बिहीबार आयोजित नेपालसम्बन्धी सेमिनारमा भट्टराईले ‘नेपालमा वैचारिक–राजनीतिक सहमतिका आधारहरु’ नामक कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै उक्त कुरा बताएका हुन् ।
भट्टराईका सहयोगी विश्वदीप पाण्डेका अनुसार सेमिनारमा उनले पहिलो बुँदाका रुपमा दुईवटै शक्तिलाई मान्य हुने नयाँ लोकतान्त्रिक मोडेल खोज्नुपर्ने प्रस्ताव राखेका हुन् । ‘त्यो पुरानो संसदीय व्यवस्था पनि होइन, न जनवादी व्यवस्था नै हो’, भट्टराईको भनाई थियो – ‘राष्ट्रिय सहमतिका आधारमा दुबैलाई मान्य हुने लोकतान्त्रिक मोडल खोजौं ।’
दोस्रो बुँदाका रुपमा पुरानो सेनाको लोकतान्त्रिकीकरण गर्नुपर्ने र माओवादी जनमुक्ति सेनाको सम्मानजनक समायोजन हुनुपर्ने भट्टराईको प्रस्ताव छ । उनले तेस्रो बुँदामा ‘सबै वर्ग जाति र क्षेत्रलाई समेट्ने आर्थिक विकासको नीतिमा सहमति कायम गरौं’ भन्ने उल्लेख गरेका छन् । राष्ट्रिय स्वाधीनता र विदेश नीतिमा साझा अवधारणा बनाउनुपर्ने बाबुरामको चौथो प्रस्ताव छ ।
‘चार बुँदे प्रस्तावमा सहमति कायम गर्न सेना समायोजन, संविधान निर्माण र सत्ता साझेदारीमा सहमति हुनुपर्छ’, भट्टराईले अगाडि व्याख्या गरे – ‘यी तीन वटा विषयमा सबैलाई मान्य हुनेगरी दलबीच प्याकेजमा हल गरौं ।’
संविधानसभामा सबैभन्दा ठूलो दल भएकोले सरकारको नेतृत्व सकभर माओवादीकै नेतृत्वमा सरकार गठन हुनुपर्ने भट्टराईको जिकिर थियो । ‘यदि माओवादीको नेतृत्वमा बन्न सक्दैन भने नेपाली राजनीतिक दलका नेताहरुमाझ सबैलाई मान्य हुने कोही नेता छ भने त्यसलाई साझा उम्मेद्वार बनाई प्रधानमन्त्री बनाऔं र राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बनाऔं ।’
बुधबार विहान नयाँ दिल्ली गएका भट्टराईले त्यसैदिन अपरान्ह अर्थमन्त्री प्रणव मुखर्जी, विदेश सचिव निरुपमा राव र प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार शिवशंकर मेननसंग छुट्टाछुट्टै वार्ता गरेका थिए । बिहीबार उनले विपक्षी दलका नेता सुष्मा स्वराजसंग वार्ता गरेका थिए । शुक्रबार भट्टराईको भारतीय गृहमन्त्री पी. चिदम्बरमलाई भेट्ने कार्यक्रम छ ।